Margaret Gould Stewart: Youtube nghĩ như thế nào về bản quyền

Margaret Gould Steward, trước khi chuyển qua làm việc cho Facebook, là người đứng đầu của bộ phận trải nghiệm người dùng tại Youtube. Tại buổi nói chuyện ở diễn đàn TEDx cô đã nói về việc làm thế nào mà Youtube có thể làm việc chung với các tác giả, về vấn đề bản quyền và cách tạo ra một môi trường sáng tạo, nơi mà mọi người đều có lợi.

Dưới đây RIAV Team xin được dịch nguyên văn nội dung nói chuyện của cô Margaret. Nếu bạn có nhu cầu xem video gốc thì có thể xem tại đây. Bạn có thể mở video lên để xem quy trình nhận diện Content ID diễn ra như thế nào nữa nhé.

“Nếu hôm nay bạn đang ngồi trong khán phòng này, hoặc bạn đang xem buổi nói chuyện ở một thời điểm hoặc nơi khác, thì bạn đang tham gia vào một hệ sinh thái của quyền kỹ thuật số. Dù bạn là nghệ sĩ, một kỹ thuật viên, một luật sư hay một người hâm mộ, việc xử lý bản quyền luôn tác động trực tiếp vào cuộc sống của bạn. Quản lý quyền lợi không còn đơn thuần là vấn đề của người sở hữu nữa mà đó là một mạng lưới phức tạp giữa các mối quan hệ và là một phần không thể thiếu trong môi trường văn hóa con người. Youtube quan tâm sâu sắc về quyền lợi của người chủ nội dung, nhưng để giúp họ biết được đâu là lựa chọn có thể làm với những bản sao, bản phối và hơn nữa, trước hết chúng ta cần xác định khi nào thì nội dung có bản quyền được upload lên Youtube.

1

Cách đây hai năm, nghệ sĩ thu âm Chris Brown đã xuất bản MV ca nhạc “Forever”. Một người hâm mộ thấy nó trên TV, thu lại bằng điện thoại và tải nó lên Youtube. Bởi vì Sony Music đã đăng ký bản quyền video của Chris Brown trên hệ thống Content ID của chúng tôi nên chỉ sau vài giây upload, Sony Music đã nhận được thông báo có người đang copy mà không xin phép. Sau đó, chúng tôi để cho Sony Music quyết định số phận video mà khán giả kia upload lên.

Nhưng làm cách nào mà chúng tôi biết video đó là bản sao? Nó bắt đầu bằng việc chủ sở hữu cung cấp các bằng chứng liên quan đến nội dung đó để chúng tôi đưa vào hệ thống nhận diện của riêng mình. Chúng tôi so sánh từng video tải lên với tất cả file tham chiếu trong cơ sở dữ liệu của Youtube. Bản đồ nhiệt này sẽ cho bạn thấy bộ não của hệ thống làm việc ra sao. Đây là tập tin tham chiếu ban đầu đang được so sánh với nội dung mà người sử dùng tạo ra. Hệ thống so sánh từng khoảnh khắc của cái file này với file kia để xem dữ liệu có trùng khớp hay không. Điều này có nghĩa là chúng tôi phát hiện ra sự giống nhau thậm chí khi mà bản sao chép chỉ sử dụng một tỉ lệ nhỏ của file gốc, biến đổi tiết tấu nhanh chậm hoặc giảm chất lượng âm thanh, hình ảnh đi. Và chúng tôi làm điều đó ngay khi có một video mới được tải lên Youtube. Cứ mỗi phút, hệ thống có thể xử lý được một video dài 20 tiếng. Khi tìm thấy sự trùng khớp chúng tôi ngay lập tức áp dụng chính sách về bản quyền người sở hữu đã thiết lập trước đó.

2

Quy mô và tốc độ của hệ thống này thật sự ngoạn mục. Không phải chỉ vài video như bạn nghĩ đâu, mà là hàng trăm triệu video mỗi ngày. Không chỉ giữa những video mới upload, mà còn cả những video đã upload rất lâu trước khi chúng tôi có hệ thống này. Bạn cứ tưởng tượng có 36,000 người đang nhìn chằm chằm vào 36,000 màn hình từ ngày này qua ngày khác, không-ngưng-nghỉ, dù chỉ để uống một tách café! Đó là công việc của hệ thống này đấy.  

Bây giờ, chúng tôi làm gì khi phát hiện có điểm trùng khớp? Hầu hết các chủ bản quyền thay vì ngăn chặn thì sẽ cho phép bản sao chép được xuất bản. Họ được lợi từ việc mở rộng này, quảng cáo và những liên kết bán hàng. Như video “Forever” của Christ Brown mà tôi nói ở trên đó, sau vài tuần tỏa sáng, nó đã bị rớt hạng thê thảm, không còn ai nhớ đến nữa. Giờ đây, tôi lại giới thiệu cho bạn thêm một video khác nữa, đó là một đám cưới ấm áp nọ. Bạn hỏi họ là ai ư? Tôi không biết. Nhưng tôi tin chắc đó là một đám cưới rất vui vẻ. Và bạn biết gì không, thời điểm video này được upload lên đã có hơn 40 triệu lượt xem đó. Bạn nghe thấy giai điệu quen quen trong video này? Vâng, đó là bài Forever của Christ Brown! Sony Music cũng được nhận thông báo có người đang sử dụng video của họ, nhưng Sony Music chẳng gỡ xuống, mà ngược lại họ còn đặt quảng cáo lên nó và link nó đến iTunes. Và rồi bái hát, 18 tháng tuổi, lại quay về với thứ hạng 4 trên bảng xếp hạng của iTunes. Vì thế Sony lại có lợi nhuận từ đó.

Và rồi Jill và Kevin, cặp đôi hạnh phúc, họ trở về sau tuần trăng mật và nhìn thấy rằng đoạn video của mình đã trở nên phổ biến một cách điên khùng. Họ tham gia hàng tá các cuộc nói chuyện trên truyền hình. Và họ đã chớp lấy cơ hội để thay đổi cuộc sống. Đoạn video thu hút hơn $26,000 quyên góp để chấm dứt tình trạng bạo lực trong nước. Và rồi “Điệu nhảy lối vào đám cưới JK” trở nên quá phổ biến đến độ đài NBC đã nhái lại nó trong mùa cuối cùng của tập phim “Văn phòng”. Quả là một hệ sinh thái văn hóa đa dạng, nơi không chỉ những kẻ nghiệp dư đi “copy” từ những phòng thu lớn, mà đôi khi những phòng thu lớn phải nhờ người nghiệp dư để thu lợi nhuận.

Chúng ta đang chia đều cơ hội cho tất cả mọi người. Nhưng cơ hội đó phải được đảm bảo quyền hạn rõ ràng. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng tại sao không ai, không có hệ thống nào đứng ra thực hiện trước đó? Bởi vì sự phức tạp vốn có trong hệ sinh thái của quyền kỹ thuật số. Một video có thể có nhiều chủ sở hữu là chuyện thường gặp. Có nhiều thương hiệu âm nhạc, có nhiều nhà sản xuất âm nhạc, và họ có thể đến từ các quốc gia khác nhau. Không khó để tìm thấy những video tải lên chứa nhiều nguồn có bản quyền cùng một lúc. Vì thế không phải một, mà là rất nhiều khiếu nại, cho cùng một đoạn video. Đó là sự phức tạp đấy!

Hệ thống Content ID của Youtube nhận dạng tất cả các trường hợp. Nhưng hệ thống chỉ có ý nghĩa nếu bạn là người nắm quyền sở hữu. Nếu nội dung của bạn bị người khác upload lên Youtube, bạn nên đăng ký Content ID, và rồi bạn sẽ có quyền quyết định “số phận” của nội dung đó. Hãy suy nghĩ cẩn thận trước khi áp dụng chính sách nào nhé! Bằng cách ngăn chặn việc tái sử dụng đó, bạn sẽ bỏ lỡ những kiểu hình nghệ thuật mới, khán giản mới, kênh phân phối mới và nguồn lợi nhuận mới.

Không chỉ lợi nhuận hay được ghi nhận, hơn hết, hãy nhìn vào niềm vui được lan truyền. Tôi nghĩ hầu như các bạn đồng ý rằng, niềm vui thật sự là khi ý tưởng có giá trị lan rộng”.